महान पर्व हरितालिका तीज अन्तर्गत आज दर खाने दिन

२६ भदौ,काठमाडौ /अरबिन्द्र गौतम  – हिन्दु नेपाली महिलाको महान पर्व हरितालिका तीज अन्तर्गत आज दर खाने दिन हो । यस दिन विभिन्न मिठा परिकार बनाएर खाने प्रचलन छ । तीजको ब्रत बस्ने दिनको अघिल्लो राती दाजुभाइले दिदीबहिनीलाई दर खुवाउने गर्दछन् । माइतीबाट टाढा रहेका चेलीबेटीलाई बोलाएर खीर, गुँद, ढकनी, हलुवा, घिउ, दुध, दही लगायत खानेकुरा सहितको दर खुवाउने गरिन्छ ।

चेलीको दुःख भुलाउनका लागि मनाइने गरिएको तीजमा भोलीपल्ट ब्रत बस्ने भएकाले पनि अघिल्लो दिन दर खाने गरिन्छ । परम्परमगत मान्यता अर्कै भए पनि केहि वर्ष देखि भने एक महिना पहिले देखि नै दर खाने विकृती वढेको छ । यसले वास्तविक दर खाने दिन भने भुल्न थालिएको आभास भएको छ । दर खाने परम्परामा तडक भडक र विकृति आएको प्रति संस्कृतिविदहरु चिन्तित छन् । केहि दिन अघि सामुहिक दर खाने क्रममा काभ्रेको पाँचखालमा ४ सय जना भन्दा वढी विरामी परेका थिए ।

आज राती दर खाएपछि भोली हरितालिकाको मुख्य दिन श्रीमानको दीर्घायुको कामना गर्दै महिलाहरु ब्रत बस्ने गर्दछन् । त्यस्तै अविवाहित महिलाले भने राम्रो पति पाउने विश्वासमा ब्रत बस्ने परम्परा छ ।हो । यस दिन विभिन्न मिठा परिकार बनाएर खाने प्रचलन छ । तीजको ब्रत बस्ने दिनको अघिल्लो राती दाजुभाइले दिदीबहिनीलाई दर खुवाउने गर्दछन् । माइतीबाट टाढा रहेका चेलीबेटीलाई बोलाएर खीर, गुँद, ढकनी, हलुवा, घिउ, दुध, दही लगायत खानेकुरा सहितको दर खुवाउने गरिन्छ ।

चेलीको दुःख भुलाउनका लागि मनाइने गरिएको तीजमा भोलीपल्ट ब्रत बस्ने भएकाले पनि अघिल्लो दिन दर खाने गरिन्छ । परम्परमगत मान्यता अर्कै भए पनि केहि वर्ष देखि भने एक महिना पहिले देखि नै दर खाने विकृती वढेको छ । यसले वास्तविक दर खाने दिन भने भुल्न थालिएको आभास भएको छ । दर खाने परम्परामा तडक भडक र विकृति आएको प्रति संस्कृतिविदहरु चिन्तित छन् । केहि दिन अघि सामुहिक दर खाने क्रममा काभ्रेको पाँचखालमा ४ सय जना भन्दा वढी विरामी परेका थिए ।

आज राती दर खाएपछि भोली हरितालिकाको मुख्य दिन श्रीमानको दीर्घायुको कामना गर्दै महिलाहरु ब्रत बस्ने गर्दछन् । त्यस्तै अविवाहित महिलाले भने राम्रो पति पाउने विश्वासमा ब्रत बस्ने परम्परा छ ।